Yazı Detayı
11 Ekim 2021 - Pazartesi 09:09 Bu yazı 622 kez okundu
 
SARNIÇLARI UNUTTUK, HATIRLASAK MI?
Veysel POLAT
bilgi@gapgundemi.com
 
 

Çok değil 20-25 yıl öncesindeki gazete manşetlerimizden birisi de "Susuz yaz kapımızda, Susuzluk problemi, vs.." idi.

Bu yıllarda bırakın tarımsal sulamayı, şehir ve ilçe merkezlerimizdeki içme suyu sıkıntısını manşetlere taşırdık. Köy demeyin, köylerimizin bir kısmında kuyu, çoğunda ise sarnıçlardan içme suyu ihtiyacı karşılanırdı.

Sarnıçın ne olduğunu, insan için önemini, bugün ancak belgesellerde izlediğimiz Afrika belgesellerinde görüyoruz. Bir benzerini 80'li yıllarda Viranşehir kırsalında görmüştüm..

Bir köyün kenarında etrafında kadın - çocuk, genç yüze yakın insanın çamur içinde telaşla, ellerinde iple bağladıkları teneke kovaları salıp çektikleri çamurlu suyu bir yandan evlerine, diğer yandan susuzluktan çatlama noktasına gelmiş davar sürülerine yetiştirmeye çabalarken görmüştüm sarnıcı.. Kalabalık ve yoğunluktan dolayı epey bir süre sonra sıra gelmişti bizlere. 

Fırsat bulunca arkadaşlarla biz de sarnıca bir teneke uzattık. 8-10 Metre çapında devasa, korkutucu bir kör kuyu. Kaya zeminin üzerindeki toz toprak, hayvan pislikleriyle karışmış çamur halinde. Telaş içinde çekilen suların bir kısmı bu çamura, bu çamurdan süzülen sular da tekrar bu dev çukura akıyordu.. Teneke kovayı çektiğimizde yarısı çamur bu su geldi.. Tecrübeli arkadaşlardan birisi hemen puşusunu çıkarıp su bidonunun ağzına tuttu. Tülbet gibi suyu süzerek doldurmaya çalıştık. Çamuru, parmak kalınlığındaki kurtları mümkün olduğu kadar bidona doldurmamaya çalıştık. 

Suyun başında olduğumuzdan ilk olarak bizler giderdik susuzluğumuzu.. Neredeyse 40 yıl oldu, hala kekremsi tadı ağzımda o suyun.. Dolu bidonlarla geldiğimiz şantiyede de arkadaşların getirdiğimiz suya karşı koşuşlarını bugün gibi hatırlıyorum. Su olmayınca "hiçbir şey" olmuyor.. Su, yaşamın temel şartı!.

Urfa'nın Temmuz - Ağustos'unda, çıplak arazideki bu su, insan - hayvan çevredeki bütün canlılar için tek yaşam kaynağıydı. Güneşin kavurduğu tenleri bir nebze nemlendirecek, kavrulmuş dudakları - bitme noktasına gelmiş bedenleri uyandıracak tek yaşam kaynağı. 

İlk defa görüyordum Karacadağ'ın eteğinde bu sarnıcı. Çeper dediğimiz dev kuyu büyüklüğünde bir kör kuyu. Ana kayanın içindeki doğal çukur, insan eliyle genişletilmiş bir dev havuz. Yağmur sularıyla kendiliğinden doluyor. Yağmurların bittiği Mayıs ayından itibaren Eylül - Ekim'de başlayacak yağmurlara kadar 5 - 6 ay boyunca civarın su ihtiyacını karşılamaya çalışıyor. Arazi yapısına göre köylerdeki sarnıç sayısı ve büyüklükleri de değişiyordu.

Susuzluk, iklik değişikliği, su yönetimi, suyun etkin ve verimli kullanımı, kuraklık, yeraltı sularının çekilmesi, iklim değişikliğine bağlı göçler, su savaşları, suyun paylaşımı sorunları.. 

Bütün dünyanın gündeminde. Ülkemizde de yoğunlukla gündemde. Yasal çalışmalar bir biri peşine yapılıyor. DSİ ve Büyükşehir Belediyelerinin yapmış olduğu barajlar, göller, yeraltı barajları.. Üniversitelerimizin bu konudaki bilimsel çalışmaları ve ortaya koydukları örnek uygulamalar..

Urfa olarak biraz uzağında kaldık bu gündemin. GAP'la birlikte sarnıçları, kuruyan kuyuları, kurak toprakları unuttuk. Fırat'la beslenen Atatürk Barajı'nda su denizi Urfa'yı çimdiriyor.. Ne içme suyu, ne de tarımsal sulamada, su sıkıntımız yok.. Öyle ki tahliye kanallarından ırmak olup Suriye'ye doğru akıyor israf ettiğimiz sular. Taban suyu o kadar yükselmiş ki, yükselecek yer kalmıyor artık tarlalarımız göl haline geliyor..

Bunun sürdürülemeyeceğini görmek için illa da uzman olmaya gerek yok. Görünen köy kılavuz istemez. Başımızı kaldıralım ve ülkemize - dünyaya bir bakalım.

Sarnıçlarımızı hatırlatalım.. Şehir merkezlerinde yağmur sularının depolanması yasa ile şart koşulurken, köylerimizde - meralarımızda sayıları yüzbinleri bulan sarnıçlarımızı değerlendirelim.

Bedava içme suyu ve kaçak elektriğe dayanan yer altı sularının ölçüsüz kullanımını gözden geçirelim. Binlerce yıldır insanlığın kullandığı bu sarnıçları elden geçirerek, hayvan ve bahçe sulamalarında değerlendirelim. Tektek dağları, Damlacık dağları, Karacadağ başta olmak üzere Urfa'nın dört bir yanındaki yüzbinlerce sarnıç atıl halde. Kimi içi doldurularak körleniyor, kimi güvenlik endişesiyle ağzı kapatılıyor.

Büyükşehir Belediyesi Kırsal Kalkınma, DSİ ve Kalkınma ajansı başta olmak üzere ilgili kurumlarımız bu konuda çalışır, araştırma ve projeler geliştirebilirse bir Atatürk Barajı büyüklüğündeki su depoloma potansiyelimizi tekrar hatırlarız. 

Elektrik kesildiğinde, yada mevcut yapıda bir kaza-arıza durumunda susuzluktan çökme riskini önleyebiliriz.

 
Etiketler: SARNIÇLARI, UNUTTUK,, HATIRLASAK, MI?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
16 Kasım 2021
BARIŞ PINARI HAREKATI TAMAMLANMALI
266 Okunma.
21 Eylül 2021
TBMM SAVAŞ SEBEBİ KARARI ALMALI!
531 Okunma.
27 Ağustos 2021
Remzi Yılmaz ve Atilla Özdür’ün ardından
694 Okunma.
19 Ağustos 2021
MESELENİN ASLI
712 Okunma.
15 Haziran 2021
SULARIMIZI GEÇ OLMADAN KORUYALIM
879 Okunma.
08 Mart 2021
Şeytan’ın Haccı mümkün mü?
1692 Okunma.
09 Aralık 2020
Urfa bu idarecileri mi hak ediyor?!.
2172 Okunma.
24 Kasım 2020
Barış Pınarı-2 aciliyet kazanıyor
1003 Okunma.
10 Aralık 2019
Yenişehir Kampüsü de Büyükşehire tahsis edilmeli
4005 Okunma.
06 Kasım 2019
Barış Pınarı Harekatı ve Urfa..
1459 Okunma.
11 Ekim 2019
Urfa amudu bıraksa?!.
1343 Okunma.
26 Eylül 2019
Cudi'nin yiğit evladı: Dr.Faruk ÖNCEL
1840 Okunma.
16 Eylül 2019
Ağaçların GÖBEKLİTEPE’sinden son çağrı!
1840 Okunma.
30 Temmuz 2019
Devlet Babanın Suriyeli işi..
1967 Okunma.
09 Nisan 2019
URFA’DA 31 MART SEÇİM SONUÇLARI ÜZERİNE..
2098 Okunma.
29 Mart 2019
Terör ve işgale karşı sandıkta oy kullanmak!
1462 Okunma.
30 Eylül 2018
Urfa’da çan sesleri..
8907 Okunma.
29 Haziran 2018
24 Haziran’ın ardından Urfa
8955 Okunma.
07 Haziran 2018
Talat Abi’nin ardından..
4311 Okunma.
12 Nisan 2018
11 NİSAN YARIM KALMIŞ!.
5168 Okunma.
15 Mart 2018
GAPGÜNDEMİ 20 YAŞINDA!
4217 Okunma.
09 Ocak 2018
Medya = Küllük?!.
4728 Okunma.
06 Temmuz 2017
Ceket'ten Etek'e Urfa Siyaseti
3788 Okunma.
17 Nisan 2017
Merhaba Büyük Türkiye
2835 Okunma.
08 Şubat 2017
Yeni hikayeler yazmak lazım / Biz mahşeri yaşarken, dostlarımız nerede?
2898 Okunma.
18 Ocak 2017
Suriye sınırında terör tiyatrosu!
2458 Okunma.
17 Ocak 2017
Başarının ölçüsü ne?
2320 Okunma.
05 Ocak 2017
Aramızda dikenler var Reis!
2919 Okunma.
03 Ocak 2017
KAHPE RÜZGAR!
3060 Okunma.
10 Kasım 2016
DÜMBÜKLER DAYANIŞMASI!.
3312 Okunma.
08 Kasım 2016
SORUN GÖÇ DEĞİL, İŞGAL!
2420 Okunma.
25 Ekim 2016
URFA’NIN VALİSİ..
2642 Okunma.
22 Eylül 2016
HARMAL
3117 Okunma.
31 Ağustos 2016
Suriye Barış Harekatı..
2685 Okunma.
29 Temmuz 2016
ASLANLAR VE ÇAKALLAR!
3128 Okunma.
18 Temmuz 2016
İKİNCİ KURTULUŞ SAVAŞINI YAŞIYORUZ
2513 Okunma.
13 Temmuz 2016
SEN VATANIN HANGİ DAŞI'SAN, AY KARDEŞ!
3208 Okunma.
09 Nisan 2016
11 NİSAN RUHU
2964 Okunma.
17 Eylül 2015
AK PARTİYE KARŞI AKP
3355 Okunma.
05 Ağustos 2015
RAHMET VE DUA İLE SALİH AMCA
3417 Okunma.
08 Haziran 2015
Restorasyon Dönemi
3362 Okunma.
22 Nisan 2015
Urfanın Listeleri: Sessiz ve sedasız.
3893 Okunma.
11 Nisan 2015
Kurtuluşa Fransız kalmak..
3575 Okunma.
22 Mart 2015
Barışı inşa etmek..
3138 Okunma.
09 Mart 2015
Maymunlar Cehennemi - Urfa
3419 Okunma.
25 Şubat 2015
Temayül Yoklaması - Teşkilatın ayarı
3895 Okunma.
15 Ocak 2015
İyiliğin ölçüsü?
3364 Okunma.
07 Ocak 2015
2014 yılı tarihte kırılma noktası
2808 Okunma.
17 Kasım 2014
UMUT ÇİÇEĞİ..
3542 Okunma.
05 Kasım 2014
COĞRAFYAMIZ BİR KEZ DAHA PARÇALANIRKEN
3106 Okunma.
02 Ekim 2014
HALİL İBRAHİM BULUŞMALARININARDINDAN..
3630 Okunma.
26 Eylül 2014
ŞEYTANI ELEKTRİK ÇARPSA?!.
3329 Okunma.
24 Eylül 2014
1914 - 2014
3028 Okunma.
24 Haziran 2014
RABİA VE TOPÇU MEYDANI ARASINDA CIRRIT ATANLAR!
4520 Okunma.
23 Haziran 2014
SURUÇ'UN DİRİLİŞİ
3168 Okunma.
28 Nisan 2014
BÜYÜKŞEHİR-BÜYÜK SORUNLAR!
4140 Okunma.
26 Nisan 2014
"EFSANE"DEN GERİYE KALAN..
5028 Okunma.
31 Mart 2014
URFA’DA HERKES KAZANDI, KERKEREKON KAYBETTİ!
3389 Okunma.
28 Aralık 2013
KERKEREKON!
4225 Okunma.
30 Kasım 2011
Nerde seçtiklerim, hani seçmenler..
2763 Okunma.
30 Kasım 2011
Harran Üniversitesi ve GAP
3481 Okunma.
30 Kasım 2011
Başbakan ve Urfa..
3068 Okunma.
30 Kasım 2011
Vekillerimiz ve Bakanlık
3011 Okunma.
30 Kasım 2011
Hz.Eyyüp (a.s.)'ten alacağımız ders
5502 Okunma.
30 Kasım 2011
Güdümlü basın - keyfi yönetim!
3421 Okunma.
30 Kasım 2011
Bizans Zaferi!..
2722 Okunma.
Haber Yazılımı